Karaman 61’in Haziranına bir başka heyecanla girer. Bu heyecan kozasını delmek isteyen bir kelebeğinkinden daha az değildir. Aylar öncesinde Karaman sevdalısı 33 yürek, dernek çatısı [1] altında bir araya gelir. İstişare üzerine istişareler… Komisyonların (tören, ağırlama, ilmî yönü, eğlence ve malî) teşkili ve tanzim edilen raporlar… Karaman’ın imkânları kısıtlıdır. Olsun. Ağırlama mı, misafirperver ...

964 Temmuzunun son günleri. Günün hararetini gecenin karanlığı da setredemez. Zengen Köyü ile Karaman Belediyesi arasındaki mer’a ihtilafı dolayısıyla vuku bulan olaylar gazetelerde “Karaman’da bir köyün ayaklanması” şeklinde verilmiştir.[1] Karaman’a komşu Zengen köyü ile Belediye arasında yıllardır süren mer’a ihtilafı mahkemeye taşınmıştır. Keşif zabıtları, tapu tahrirleri, ehlivukuf raporları der...

1960’lı yılların sonları. Ayten Lermioğlu Hanımefendi [1], Karaman’dadır. Belh Emîri Rükneddin’in asil, güzel ve nazlı kızını ziyaret eder. Bunlardan daha mühimmi bir nûr kaynağını. Ziyaretinde, “Mevlâna gibi Pîri, bir Allah (cc) sevgilisini can evinde besleyip geliştirecek imana ve şansa sahiptir. Seçilmiş, kutlu bir varlık olduğu için ulu bir zâta, Bahâeddin Veled’e (Sultânu’l-Ulemâ) zevce olmayı All...

Bozkırın ortasındaki şehrin kaderinde kış meşakkat demektir. Felç olan hayat, kapanan yollar, odun yokluğu, şehre inen kurtlar ve iktisadî buhran… Gerçekten de o yıllar zor yıllardı. 1929 kışı  Karaman’da kış “kara” yüzünü göstermiştir. Soğuktan ölen iki sürücünün acı haberi gazete sayfalarına şu şekilde yansır: “Konya’nın Mut kazâsı posta sürücüsü Mustafâ Ağa Karaman Postanesi’nden post...

H. 26 Şa’bân 1263/ M. 9 Ağustos 1847’de okyanus ötesinden gelen bir îcâd[1], payitahtta hüsnü kabul görür.[2] H. 1265/ M. 1849 başlarında mûcide, şükrân ifadesi olarak Osmanlı Sultanının isminin baş harflerinin etrafına 130 elmasın zarif şekilde yerleştirildiği bir madalya[3] ile berât[4] gönderilmiştir.[5] Abdülmecid Han tarafından taltif edildiğini gazetelerden ve arkadaşlarından öğrenen Morse (Mors), ber...

Karaman’da 931’in bir kış günü… Komşuları müftü efendinin elleri kelepçeli bir vaziyette apar topar götürülüşüne bir mânâ veremediler. Pek mübarek, müttakî, mütevâzi ve muhterem bir zât. Hem de müftü. Nasıl bir suç işlemiş olabilirdi ki. Müftü efendinin “evlâdım beni nereye nefyediyorsunuz?” suali cevapsız kaldı. Bilinmez bir yere doğru yol alıyorlardı. Evine dönebilecek miydi?. Bir “hasbinallah...

Ceza Hâkimi İlhan Gökçek, 980/169 esas no.lu davanın kararını zapta geçirmektedir: “Yaz kızım!,  Müşteki ve sanıkların olay tarihinde Karaman Endüstri Meslek Lisesi öğrencisi oldukları, o günlerde moda olan karşıt görüşlü öğrenciler arasında kavga çıkarma ve karşılıklı çatışmanın olduğu…”[1] Evet o günlerde modadır: Siyah ve beyaz. Dahası karşıt görüşlülerin kavgası ve karşılıklı çatı...

Karaman 1940’lı yılların başları… Mâzîden tevârüs eden sıkıntılar, dünyada tesirini gösteren iktisâdî buhran, seferberlik ve tek parti döneminin otoriter anlayışı… Fevkalâde hallerde[1] Devletin bünyesini iktisad ve millî müdâfaa bakımından takviye maksadı ile İcrâ Vekilleri Heyetine, Millî Korunma Kanununda[2] gösterilen şekil ve şartlar dairesinde vazife ve salâhiyetler verilir. Yani fevkalâde hale, fe...

Harb-i umûmînin[1] yaraları henüz sarılmamışken, gözü dönmüşler tereddüt etmeden 1335 mayısının ortalarında sulhu bozdular.[2] Mütârekenin 7 nci maddesinin[3] ihlâli gibi bir vaziyet ortada yoktu. Karaman bu istîlâya kayıtsız kalamazdı. Sadârete ve Îtilâf devleti temsilcilerine tel’in telgrafı çektiler. Hülâsa cebren yapılacak istîlâları kanlarının son damlasına kadar men etmeye ahdettiler.[4] Başlarda ka...

1937 yılının Mayıs ayı başları. Karaman’da havalar iyi gitmektedir. Bu yıl mahsul bereketli olacaktır. Münadiler her evden bir saksağan[1] kuşu istendiğini bağırırlar. Yanlış duymadınız. Karaman belediyesi, her evden bir saksağan kuşu istemektedir. [2] Müftü zâde Ahmed Efendi’nin (Öktem)[3] riyâsetinde toplanan Belediye Meclisi aldığı kararla; belediye hududları içinde bulunan her evin bir saksağan itlâf ...

Mehmet Atâ (Atâullâh) Bey
Erbâb-ı Kalem , Karaman Ansiklopedisi / 18 Ağustos 2018

(R. 1298/ M. 1882, Niğde-3 Ocak 1931, Ankara) Karaman kaymakamı. R. 1298/ M. 1882 yılında Nevşehir’de doğdu. Nüfus kaydında adı “Mehmet Atâullâh” olarak geçmesine rağmen “Mehmet Atâ” olarak anılmıştır. Babası Kadı Mehmed Hilmi Efendi, annesi Şerife Hanım’dır. İlk ve orta tahsilini Nevşehir İptidaî Mektebi ve Karaman Rüştiyesi’nde ikmâl ettikten sonra İstanbul Mercan İdâdisi’ni bitirdi ve ...

Karaman’da Çarşaf ve Peçe Yasağı

Karaman’da çarşaf ve peçe yasağının tatbik edileceği haberini Akşam Gazetesi, 25 Ağustos 1935 tarihli nüshasında okurlarına duyurur: “Bura Şar kurulu[1] yaptığı bir toplantıda çarşaf ve peçeyi bir kararla yasak etmiştir. 1 eylülden sonra bu maske görünmeyecektir. Bu karar sevinçle karşılayan bayanların bir kısmı şimdiden çarşafla peçeyi attılar, medenî kıyafete kavuşmuşlardır.” [2] Yasak...

Karaman’da Cirit

Karaman’ın Gödet (Güldere) köyünden bir düğün sahnesi: “Atlılar, atlılar değnek oynanacak!” Bu davûdî sesin sahibi köyün hocası Alî Hoca’dır.(1) Atı çok sever, bütün servetini at için fedâ ederdi. Sese kulak kesilen atlılar atlarını düze sürmeye başlarlar. En öndeki atlı, büyükçe bir bayrağı taşıyarak, başı çeker. Davul ve zurna sesleri,  silâh seslerine karışır. Köylüler ve civâ...

Karaman Tayyaresi

İstiklâl Harbinden yeni çıkmış yorgun ve yoksul Karaman halkının, gönlü zengindir. Çocuklar üzerinde “Türk Tayyare Cemiyeti”(1) yazan kumbaraları boyunlarında sokak sokak gezerek teberrük toplar. Mübarek Ramazan ayında fitre ve zekât zarfları dağıtılır. Karamanlılar Kurban bayramında kurban derisini teberrük eder. Yardım pulları satılır. Karaman halkının teberruatı(2) ile bir tayyare satın alınır...

Karaman’a Yön Verenler

Ünlü Koleksiyoncu Talat Öncü, sosyal medya hesabından 29 Haziran 2018 tarihinde  “Bir ‘eski fotoğraf’” etiketiyle bir fotoğraf paylaştı. 1930’lu yıllara tarihlendirilen fotoğrafta Himayei Etfal (Çocuk Esirgeme) Cemiyeti Karaman Şubesi tabelası önünde bürokrat, eşraf, esnaf ve genç gönüllüler yer alıyor. Başta Kaymakam Mehmet Ali Bey olmak üzere gençlerin de zamanın modasına uyarak Fühler bıy...

Karaman’da Ekmek Buhranı

1937 Karaman’ında ikide bir ekmek buhranı baş gösterir. 44 bin nüfuslu Karaman’da topu topu üç fırın hizmet vermektedir. Bazı günler fırınlar kepenklerini kapatır. Çıkarılan ekmekler de ekseriyetle bozuk ve hamurdur. Ekmek fiyatları ise el yakmaktadır. Belediyenin koyduğu narha (1) göre birinci nevi ekmek 10, ikinci nevi ekmek 8,5 kuruşa satılmaktadır. Bu arada Karaman’da ekmeklik buğdayların kilosu 3,30 ...

Karaman Boyası!

Karaman’ın altınbaşağı (1) özeldir. Karaman’ın güneşi, rüzgârı, yağmuru olmadan yetişmez. Karamanlı ustalar da mahirdir. Emek ve alınteri dökmeden yetişmez. Karaman’ın tacirleri de muteberdir, müstahsilin ve işçinin hakkını alınteri kurumadan verir. Bulguru, Karamanlı yapan nefâseti ve diriliği yanında sarı rengidir. Karaman bulguruna ilgi ve talebin artması yüzkarası bazı insanların, gözlerini ...

Büyük Misâfir

Takvimler, 16 Ocak 1947 Perşembe gününü gösteriyordu. Soğuk bir kış günü Karaman halkı, büyük misâfiri karşılamak için tren garına akın etmişti. Kaymakam Nâzım Bey (Arda), Belediye Başkanı Kara Ziyâ (Yusuf Ziyâ Göcü), Garnizon komutanı ve Karamanlılar büyük misâfiri ağırlamak için bekliyorlardı. Hareket memuru saatini kontrol etti. Tren gara girdiğinde saat 09.30’u gösteriyordu. Tren durur durmaz...

İdam

“Karaman Ağırceza Mahkemesinden verilen kararın tahfif ve tahvilini müstelzim bir sebep görülemediğinden Teşkilâtı Esasiye Kanununun 26 ncı maddesine tevfikan mezkûr cezanın infazına Umumi Heyetin yirmi dördüncü in’ikadının birinci celsesinde karar verilmiştir” deniliyor Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin 26 Ocak 1931 tarihli ve 604 numaralı kararında (1). Bor kazasının Avşıviran köyünden Murtaza oğ...

Büyükkarapınar (Karapınar)

Başyayla ilçesine bağlı köy. Köy, Orta Toroslar’da Taşeli platosunun tam ortasında yer almaktadır. Üzümlü ve Elmayurdu köyleri arasında, çevresi yüksek dağ ve orman ile çevrili güney-kuzey yöneltisinde uzanan geniş ve yemyeşil bir vadi üzerinde kurulmuştur. 36° 41′ 8,7576” kuzey ve 32° 41′ 13,4622” doğu koordinatlarında yer alan köy; doğusu ve güneyinde; Elmayurdu (İznebol), kuze...