Karaman

İç Anadolu bölgesinde şehir ve bu şehrin merkez olduğu bir kesimi İç Anadolu, diğer kesimi Akdeniz bölgesinde bulunan il.

Karaman şehrinin merkez olduğu Karaman ili Antalya, Konya ve Mersin illeriyle çevrilmiştir. Merkez ilçeden başka Ayrancı, Başyayla, Ermenek, Kâzımkarabekir ve Sarıveliler adlı beş ilçeye ayrılır.

“Kadim şehir’’ unvanın hak eden Karaman, Bizinidi, Talaranza, Landa ve Laranda (Lârende) isimleriyle anılmıştır.

İl olarak, Orta Anadolu (merkez, Ayrancı, Kâzımkarabekir) ve Göller (Başyayla, Ermenek, Sarıveliler) tarım havzaları ile Konya kapalı sulama havzasının güneydoğusunda yer alır.

Rakımı (deniz seviyesinden) 1.035 m. yükseklikte, Toros dağlarını Sertavul Geçidi’nde (1610 m.) aşarak Akdeniz kıyılarını Anadolu’nun iç kesimlerine bağlayan tarihî ticaret yolunun (Silifke-Mut-Karaman-Konya yolu) üzerinde yer alır.

Karaman ve çevresinin M.Ö. 8.000 yıllarında yerleşik iskana sahip olduğu ortaya konulmuştur. Karaman coğrafi, kültürel ve tarihi özellikleriyle yaklaşık 10 bin yıldan bu yana önemli bir tarım, ticaret ve sanayi merkezi olmuştur.

İl Nüfusu 2014-Adrese Dayalı Kayıt Sistemi’ne (ADKS) göre 240 bin 362’dir. Karaman’ın nüfus artış hızı binde 10,1’dir. Nüfus artış hızı sıralamasına göre 81 il arasından 38 inci sırada yer almaktadır. Türkiye nüfusunun %0,3’ü Karaman’da ikâmet etmektedir. İllerin nüfus büyüklüğü sıralamasına göre Karaman 66 ncı sırada yer almaktadır. Karaman, illerin nüfus yoğunluğu sıralamasına göre 73 üncü sırada yer almaktadır. Kilometrekareye 27 kişi düşmektedir. Karaman nüfusunun yarısının yaşı 31,4’ten küçüktür.

İl ve İlçe merkezlerinin nüfusu 172 bin 322’dir. İlde toplam belediye sayısı 11 olup, toplam 159 köyü bulunmaktadır.

Karaman’ın yüzölçümü 8 bin 851 kilometrekaredir. Rakım farkı 400-bin 920 metre arasında değişmektedir. Yüzölçümünün 346 bin 848 hektarını (%39) tarım alanları, 187 bin 115 hektarını (%21) çayır-mera alanları, 241 bin 152 hektarını (%27) orman alanları ve 885 bin 100 hektarını (%13) diğer araziler (yerleşim birimleri, su yüzeyleri, kayalıklar v.b.) teşkil etmektedir.

BİBLİYOGRAFYA:

İslâm Ansiklopedisi, Diyanet Vakfı Yayınları, c. 24, s. 445-446; Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) Adrese Dayalı Nüfus Kayıt İstatistikleri.