Karaman’a Yön Verenler

Ünlü Koleksiyoncu Talat Öncü, sosyal medya hesabından 29 Haziran 2018 tarihinde  “Bir ‘eski fotoğraf’” etiketiyle bir fotoğraf paylaştı.

1930’lu yıllara tarihlendirilen fotoğrafta Himayei Etfal (Çocuk Esirgeme) Cemiyeti Karaman Şubesi tabelası önünde bürokrat, eşraf, esnaf ve genç gönüllüler yer alıyor.

Başta Kaymakam Mehmet Ali Bey olmak üzere gençlerin de zamanın modasına uyarak Fühler bıyığı koydukları anlaşılmaktadır. 1930’lu yıllarda Ülkemizde bakan, bürokrat, diplomat, asker, polis, tüccar, sanayici, çiftçi gibi hemen her kesimde Führer bıyığı modası çok yaygındı.

Fotoğraftakiler:

1 Kaymakam Mehmet Ali Bey (1).

2 Alay kumandanı Miralay Murat Bey (2).

3 Maarif Müdürü…

4 Karaman Ağır Ceza Reîsi Ahmet Nesip Bey (3).

5 Karaman Cumhuriyet Müddei Umumisi (savcısı)…

6 Moralı Hâcı Çelebî zâde Ferit (Çelebi) Bey (4).

7 Dr. Halit (Akyüz) Bey.

8 Müftü zâde Ahmet (Öktem) Bey (5).

9 Tahrirat Kâtip Muavini Yakup (Gürel) Bey .

10 ?

11 Jandarma Zabiti…

12 Şair Gufrânî (6).

13 Mal Müdürü…

14 ?

15 Mümüş zâde Hâcı İbrâhim Efendi.

16 Maliye memuru…

17 İnhisar (Tekel) Müdürü…

18 Şemsi (Kayserilioğlu) Bey.

19 Sabit (Kayserilioğlu) Bey (7).

20 Jandarma Zabiti…

21 Tahrirat kâtibi Hamdi (Aksoy) Bey.

22 Muharrem Selahattin (Baran) Bey (8).

23 Ata (Özatay) Bey (9).

24 Ali (Çelebi) Bey.

25 Hasan (Ölçer) Bey.

26 İbrahim (Kayserilioğlu) Bey (10).

27 Ferit (Özer) Bey (11).

28 Halis (Özatay) Bey (12).

29 Göncü zâde Yusuf Ziyâ (Göncü) Bey (13).

30 Ahmet (Şen) Bey (14).

31 Faik (Kayserilioğlu) Bey (15).

32 Fevzi Efendi.

33 Ziyâ (Duru) Bey (16).

34  ?

35 ?

36 ?

O yıllarda Karaman. “Şehir dâhilinde muntazam yollar var. Şehrin kuvvetli ihtiyaçlarından birisi elektriktir. Onunda muamelesi bitmiştir. Ağustos ayı içinde yapılacağı kuvvetlidir. Belediyenin bütçesi 25 bin liradır. Kaza dâhilinde üç ilk mektep (17) varsa da orta mektebe ihtiyaç çoktur. Su ihtiyacı burada hemen her kazada olduğu gibi bariz bir şekil almış… Bu sene mahsul iyi değil, Kara ova üzerinde olduğu için ekilen mahsul alınamamış… Hükûmet nezdinde lâzımgelen teşebbüste bulunulmuştur. Kasabada güzel bir park var. Gelen halk bundan da istifade etmektedir. Asayiş mükemmeldir. Adlî vukuatı en az olan kazalardan biri de Karaman’dır.(18)

İşte 1930 yılının başlarında elektrik bekleyen, başlıca ihtiyacı su ve orta mektep olan Karaman ve bu şehre yön veren insanları.

Uğur ERKAN.

______________________________________________________________________________

(1) Kel kaymakam olarak adlandırılıyordu. Karaman Kaymakamı iken, Dahiliye Vekâletince 24 Ekim 1932 tarihinde Kandıra Kaymakamlığına tayini tensip edilmiştir. Onun yerine Ereğli Kaymakamı Abidin Bey atanmıştır.

(2) Miralay Murat Bey, askerleri yanında gençlerle de alakadâr olmuştur. Akşam Gazetesi onun hakkında “Karaman gençliğinin kuvvetli hâmisi, inkişaf ve temayüzünde büyük rol oynamıştır.” ifadesini kullanmıştır.

(3) Fotoğrafta Ahmet Nesip Bey’in yüzü kazınmıştır. Fotoğrafın orijinalini elinde bulunduran Talat Öncü, “Bir kez daha dikkatle baktım: kesinlikle bilinçli olarak kazınmış” ifadesini kullanmıştır.

(4) Mora muhâcirlerinden olup, Karaman Çiftçi Bankası kurucularındandır. Devlet Bakanı Işın Çelebi’nin büyükbabasıdır.

(5) R. 1328-1333/ M. 1912-1917 ve 1936-1938 yılları arasında olmak üzere 2 kez Karaman belediye başkanlığı yapmıştır.

(6) Asıl adı Durmuş Ali’dir. Başkışla köyündendir.

(7) Uzun yıllar CHP ilçe başkanlığı yapmıştır.

(8) 29. Hükûmetin Adalet Bakanı olan Avukat İrfan Baran’ın babasıdır.

(9) Tüccâr, Hâcı Salih Bey’in oğludur.

(10) 1949-1950 yılları arasında Karaman belediye başkanlığı yapmıştır.

(11) Tüccâr, çiftçi. Sabahattin ve Dr. Celalettin Özer’in babasıdır.

(12) Orman dairesi memuru.

(13) 1938-1949 yılları arasında Karaman belediye başkanlığı yapmıştır.

(14) Karaman Halkevi başkanlığı yapmıştır.

(15) 1932-1934 yılları arasında Karaman belediye başkanlığı yapmıştır.

(16) Tüccâr, Duru Bulgur’un kurucusu

(17) Gazi, Güneş ve Cümhûriyet ilk mektepleri.

(18) “Eski bir kasabamız: Karaman”, Akşam Gazetesi, 22 Temmuz 1932, Sayı: 4950, s. 6.