Akpınar (Dağa)
Karaman Ansiklopedisi / 29 Mayıs 2016

Karaman merkeze bağlı köy. Köy, dağlık bir arazide, derenin içinden geçtiği vadi içinde kurulmuştur. 37° 2′ 1,4382” kuzey ile 33° 25′ 1,2684” doğu koordinatlarında yer alan köy, Karaman’a 50 km. uzaklıktadır. Köyün rakımı (deniz seviyesinden yüksekliği) 1.468 m’dir. Köy; Güldere (Gödet), Gülkaya (Gödetağını) ve Lale köyleri ile Mersin-Mut Demirkapı, Güme ve Elmapınar köyleriyle komşudur. Akpınar’ın merkezine 8 km mesafeden daha yakın 3 köy bulunmaktadır. Gülkaya 2,92 km, Güldere 4,87 km ve Paşabağı 5,8 km’dir. Köyün eski ismi “Dağa”dır. XVI. asır Lârende Kazâsı’nda yerleşme ve nüfusunu araştıran Osman GÜMÜŞÇÜ, Dağa’yı ismi Türkçe olmayan yerleşme merkezleri arasında saymıştır. Dağâ/ Dağâtimar Karyesi, XVI. asırda Lârende Kazâsı, Kâş nâhiyesine tabi idi (BOA., TD., nr. 40, s. 936, sene H. 906/ M. 1500). H. 924/ M. 1518 yılında 13 hâne ve 22 Müslüman neferden ibaretti. Vergi hâsılı (geliri) 2.235 akçe idi. H. 935/ M. 1529 yılında 15 hâne ve 26 Müslüman neferden ibaretti. Vergi hâsılı (geliri) 2.319 akçe idi. H. 948/ M. 1541 yılı Ankara Tapu Kadastro Kuyud-ı Kadime Arşivi, Mufassal Tahrir Defteri’nin (TK, nr. 415), 147. sayfasında Dağa karyesinin ismi geçmektedir. XVI. asrın sonlarına doğru Tımar Ruznamçe Defteri’ne göre Karye-i Dağa; Karaman eyâleti, Konya sancağının, Lârende nâhiyesine tâbi’ idi. H. 5 şehr-i Zilhicce 983/…

Burunoba
Karaman Ansiklopedisi / 28 Mayıs 2016

Karaman merkeze bağlı köy. Köyün kuruluş tarihi yenidir ve 150 yıl öncesine dayanmaktadır. Ovada kurulan köy, Karaman’ın kuzeydoğusunda yer almaktadır. 37° 27′ 0,309” kuzey ve 33° 20′ 37,017” doğu koordinatlarında yer alan köy, Karaman’a 37 km uzaklıktadır. Köyün bulunduğu yerin rakımı (deniz seviyesinden yüksekliği) 1.009 m’dir. Karadağ’ın doğusunda yer alan köy, Konya-Karapınar-Yenikuyu ve Çiğil, Karaman-Çoğlu ve Akçaşehir köyleriyle komşudur. Burunoba’nın merkezine 8 km mesafeden daha yakın 4 köy bulunmaktadır. Çiğil 3,91 km, Çoğlu 4,27 km, Yenikuyu 6,24 km ve Kameni 6,92 km’dir. Köyün “Çakırbağ” adında bir bağlısı bulunmaktadır. Köy dağın uç eteğinde (burnu) kurulan bir oba olduğu için “Burunoba” ismini almıştır. Köyün ismi halk arasında “Burnoba” şeklinde telâffuz edilmektedir. Köy, Hotamış Türkmenlerinin Şabanlı oymağına mensuptur. Halep Türkmenleri arasında bulunan Avşar koluna mensup olduğu sanılan Şabanlı oymağı Hotamış’a Şefaatli oymağından önce gelip yine Hotamış’ın bir mahallesi durumunda olan kendi oymak adlarını verdikleri Şabanlı köyüne yerleşmişlerdir. Bu oymak zamanla Ortaoba, Kayacık, Küçükaşlama, Büyükaşlama, Burunoba, Yenikuyu ve Sazlıpınar (Rakka) obalarını kurmuşlar, daha sonra da her oba müstakil köy hâline gelmiştir. Çiğil köyü de bu oymak içerisinde sayılmıştır. Köy, R. 1338/ M. 1922’de Konya Vilâyeti Sıhhiye Müdürü Dr. Nazmi Azmi Bey (SELCEN soyadını almıştır, R. 1303/ M. 1887, Arapgir, Malatya-1945, İstanbul) tarafından kaleme alınan…

Elmadağı (Avlağı)
Karaman Ansiklopedisi / 25 Mayıs 2016

Karaman merkeze bağlı olan köy. Karaman’ın güneyinde yer alan köy, Mersin İli ile Cerit Köyü arasında kalmıştır. Köyün “Bağlıbük” ve “Develi” adında bağlıları bulunmaktadır. 36° 54′ 50.4180” kuzey ve 33° 9′ 30.2580”doğu koordinatlarında yer alan köy, Karaman’a 47 km uzaklıktadır. Köyün bulunduğu yerin rakımı (deniz seviyesinden yüksekliği) 1.294 m’dir. Köy, idarî bakımdan Konya Vilâyeti, Karaman Kazası’nın Merkez Nâhiyesi’ne bağlı idi. 15 Haziran 1989 tarihinde kabul edilen 3578 sayılı 4 il ve 5 ilçe Kurulması Hakkında Kanun gereğince Karaman İli, Merkez İlçe, Merkez Bucağı’na 41 köyle birlikte bağlanmıştır (21 Haziran 1989 tarihli ve 20202 sayılı Resmî Gazete). Köyün eski ismi “Avlağı”dır. İsim olarak “avlak” (< avla-k) eski Türkiye Türkçesi ve halk ağzında; “avlanılan, avı bol yer, av alanı” manasına gelmektedir. Köy, her türlü yaban hayatının ve dağ keçilerinin barınmasına imkân verecek ıssız durumda oluşu nedeniyle avlanmaya elverişli bir konumdadır. Köyün bulunduğu bölge çevresi dağlarla kuşatılmış olup, tipi ve fırtınadan korunmuş vaziyettedir. 1994 yılında “Avlağı” olan köyün adı Avgan (Narlıdere) Köyü ile karıştırıldığı bahanesiyle “Elmadağı” olarak değiştirilmiştir. Köye “Elmadağı” isminin verilmesinde eski önemini kaybetse de elma bahçelerinin etkili olduğu bilinmektedir. Diğer bir iddia ise Cerit oymaklarından birinin adının “Elma Göllü/Güllü” olmasıdır. Ülkemizde “Elmadağı” adında başka bir yerleşim birimi bulunmamaktadır. Çorum-Osmancık ve Elazığ-Kovancılar’daki…

Narlıdere (Gündoğan, Afganköy)
Karaman Ansiklopedisi / 22 Mayıs 2016

Karaman merkeze bağlı olan köy. Karaman’ın nar bahçesi olan köy, Karaman’ın güneybatısında yer almaktadır. 36° 59′ 27,2646” kuzey ve 33° 1′ 2,0166”doğu koordinatlarında yer alan köy, Karaman’a 36 km uzaklıktadır. Köyün bulunduğu yerin rakımı (deniz seviyesinden yüksekliği) 972 m’dir. Köy, Burhan, Çukurbağ, Erenkavak (Anamas), Aybastı (Kemran), Bucakkışla ve Çatak köyleriyle komşudur. Köy merkezine 8 km mesafeden daha yakın 7 köy bulunmaktadır. Çukurbağ 2,08 km, Bucakkışla 3,98 km, Çatak 5,02 km, Bostanözü 5,5 km, Çukur 5,63 km, Dağkonak (Dağal) 7,11 km ve Kurucabel 7,94 km’dir. Köyün, “Çimen” ve “Emeksu” adında iki bağlısı bulunmaktadır. Köyün, tarihi eskilere dayanmaktadır. Köyün Eskihisar mevkiinde eski kavimlerden kalma bina temelleri bulunmaktadır. Köy vaktiyle sürek avı için Karamanoğlu beylerinin kafile halinde karargâh kurup avlandıkları mahal olduğu kaydedilmektedir. Karamanoğlu Mehmet Bey’in avlanmak amacıyla bu mevkiye geldiği, plânladığı zamandan daha fazla kaldığı bu nedenle buraya “Avagândık” denildiği ve sonrasında da köyün adının “Avgân” olarak kaldığı söylenmektedir. Köy, XVI. yüzyılda Avgân (Avgândibi) adıyla Lârende (Karaman) Kazâsı, Kâş Nâhiyesi’ne bağlı köyler arasında yer almaktadır. Köy bu ismi, dere kenarında kurulmasından almıştır. H. 906/1500 yılı Mufassal Tahrir Defteri sayfa 1000’de “Avgândibi” olarak geçmektedir. H. 924/ M. 1518 yılında 25 hâne ve 40 Müslüman neferden ibaretti. Vergi hâsılı (geliri) 2.687 akçe idi. H. 935/ M….

Gülkaya (Gödetağını)
Karaman Ansiklopedisi / 20 Mayıs 2016

Karaman merkeze bağlı köy. Köy, Gödet Barajı’nı besleyen derenin içinden geçtiği, yer yer daralan bir vadi içindedir. Bu vadi içerisinde ilginç kaya oluşumları vardır. Köyün güneyinde bulunan yaylada koyak denilen ve Toroslar’da görülen çöküntüler bulunmakta ve buralar köy halkı tarafından, tarım ve hayvancılıkta yararlanılmaktadır. 37° 3′ 7,9734” kuzey ve 33° 23′ 37,3812” doğu koordinatlarında yer alan köyün bulunduğu yerin rakımı (deniz seviyesinden yüksekliği) 1.248 m’dir. Karaman’ın güneydoğusunda yer alan köy, Karaman’a 27 km. uzaklıktadır. Köy; Akpınar (Dağa), Güldere (Gödet), Paşabağı (Göves) ve Zengen (Başharman) köyleriyle komşudur. Gülkaya’nın merkezine 8 km mesafeden daha yakın 4 köy bulunmaktadır. Akpınar 2,92 km, Paşabağı 3,61 km, Başharman 6,08 km ve Güldere 7,51 km’dir. Köye, Zengen Köyü içinden geçilerek ulaşılmaktadır. Zengen içi ve Gelinuçtu mevkinden köye kadar olan 3-4 km haricinde nispeten düzdür. Köyün sınırları içerisinde çok eskiden beri yerleşim olduğunu belgeleyen birçok ören yeri vardır. Kuzey Finerek (Fenarek), Güney Finerek mevkilerinde Taşkale Manazan Mağaraları’nda olduğu gibi insan eli ile oluşturulan mağaralar vardır. Bu mağara evler çok yönlü anbar olarak kullanılmıştır. Köy karşısındaki apik kayalardaki evlere çıkılması için yapılmış merdivenlerin basamakları belirgindir. Buradaki katlardan birisinde su kuyusu da bulunmaktadır. Köyün 10 km kadar batısındaki Sarıkaya yöresinde Kale adı verilen çok sivri tepe üzerinde manastır olduğu…

Kameni (Boyalıtepe)
Karaman Ansiklopedisi / 19 Mayıs 2016

Karaman Merkez İlçe’ye bağlı köy. Köyün kuruluş tarihi kesin olarak bilinmemekle birlikte Türklerin Anadolu’ya gelmelerinden sonra bu yöreye yerleştikleri sanılmaktadır. 37° 29′ 27″ kuzey ile 33° 17′ 1″ doğu koordinatlarında yer alan köy, Karaman’a 39 km. uzaklıktadır. Konya-Karapınar; Karakışla ve Çiğil, Eğilmez, Karacaören ve Çoğlu köyleriyle komşudur. Köyün bulunduğu yerin rakımı (deniz seviyesinden yüksekliği) 1.032 m’dir. Köyün “Düz” ve “Uzunkuyu” adında iki bağlısı bulunmaktadır. Köyün “Kameni/ Gameni” olan ismi 1962 yılında Türkçe olmadığı ve asıldan bozma olduğu gerekçesiyle “Boyalıtepe” olarak değiştirilmiştir. Türkiye’de ismi değiştirilen köylerin sayısı 12 binden fazladır. Bir başka ifade ile ülkemizdeki köylerin %35 kadarının ismi değiştirilmiş durumdadır. Yapılan köy adı değiştirme işlemlerinde her zaman isâbetli kararlar alındığını söylemek zordur. Çünkü mevcut literatürde de sıkça dile getirildiği üzere bir kısım Türkçe isimler de, Türkçe olmadıkları gerekçesiyle değiştirilmiştir. Köyün adı 53 yıl boyunca “Boyalıtepe” olmasına rağmen köy halkının isteği ve yetkili kurul kararlarıyla, İller İdaresi Genel Müdürlüğünün 25 Aralık 2015 tarihli ve 91321194-151.03.02-E.7264 sayılı ile aynı tarihli ve 91321194-151.03.02-E.7265 sayılı İçişleri Bakanlığı olurları doğrultusunda tekrar eski ismi olan “Kameni”ye kavuşmuştur. Karaman’ın mahalle, kasaba ve köylerinin tarihçesini araştıran ve bunu kitabında yayınlayan Durmuş Ali GÜLCAN (R. 1319/ M. 1904, Karaman-1996 Karaman), köyün Karadağ eteklerinde yaylak olarak kullanılan ve “Kameni” adıyla anılan…

Morcalı
Karaman Ansiklopedisi / 15 Mayıs 2016

Karaman merkeze bağlı köy. 37° 4′ 26,922” kuzey ve 33° 6′ 22,9176” doğu koordinatlarında yer alan köy, Karaman’a 18 km uzaklıktadır. Köyün bulunduğu yerin rakımı (deniz seviyesinden yüksekliği) 1.231 m’dir. Köy, Yazılı (Göndere), Çavuşpınarı (Fideriş), Boyalı, Erenkavak (Anamas), Burhan ve Pınarbaşı köyleriyle komşudur. Morcalı’nın merkezine 8 km mesafeden daha yakın 6 köy bulunuyor. Burhan 2,86 km, Erenkavak 5,01 km, Pınarbaşı 5,68 km, Çavuşpınarı 7,05 km, Boyalı 7,11 km ve Aybastı 7,95 km’dir. Köyün, “Duma” adında bir bağlısı bulunmaktadır. Karaman-Bucakkışla yolunun kenarındaki köyün kesin kuruluş tarihi bilinmemektedir. Karaman’ın mahalle, kasaba ve köylerinin tarihçesini araştıran ve bunu kitabında yayınlayan Durmuş Ali GÜLCAN, köyün XVII. veya XVIII. yüzyıllarda kurulmuş olabileceği üzerinde durmaktadır. Köye ilk önce şimdiki yerin güneyindeki “Kuz Dede” mevkiinde yerleşildiğini kaydeden GÜLCAN, buna “Kuzpınar” veya “Eskiköy” denilen mevkilerin eklendiğini belirtmektedir. H. 19 Zilhicce 1189/ M. 11 Şubat 1776 tarihinde H. 1189 senesi Saferü’l-Hayr’ı 15. gününden, Zilhicce’nin 19. gününe gelinceye kadar (M. 17 Nisan 1775’den 11 Şubat 1776’ya) Devlet merkezinden çeşitli sebeplerle gelen görevlilere ve ayrıca kazânın bazı hizmetleri için Karaman’dan yapılan masraflara mukabil karye halkından tahsil edilmek üzere; Karye-i Morcalu’ya 80 kurûş vergi tahakkuk ettirilmiştir (KŞS., nr. 290, s. 126). H. 5 Safer 1189/ M. 7 Nisan 1775 tarihinde H. 25 Rebiülahir…

Bucakkışla
Karaman Ansiklopedisi / 14 Mayıs 2016

Karaman merkeze bağlı bir ara bucak merkezi olan köy. Göksu nehrinin kenarına kurulan köy, Karaman’ın güney batısında yer almaktadır. 36° 57′ 23,13” kuzey ve 33° 1′ 45,7926” doğu koordinatlarında yer alan köy, Karaman’a 43 km uzaklıktadır. Köy düz bir alana kurulmuş olup, çevresindeki köylere göre daha geniş yayılma sahasına sahiptir. Köyün bulunduğu yerin rakımı (deniz seviyesinden yüksekliği) 445 m’dir. Köy, Aybastı (Kemran), Narlıdere (Avgan), Çatak, Bostanözü, Kurucabel ve Özdemir köyleriyle komşudur. Bucakkışla’nın merkezine 8 km mesafeden daha yakın 8 köy bulunmaktadır. Bostanözü 2,63 km, Çukur 3,62 km, Narlıdere 3,98 km, Kurucabel 4,07 km, Çukurbağ 6,06 km, Özdemir 6,38 km, Aşağıakın 6,96 km ve Yukarıakın 7,3 km’dir. Köyün geçmişi eskiye dayanmaktadır. Roma ve Bizans Dönemi’nden kalan kalıntıların bulunduğu yere köylüler binalar kurarak, yerleşmişlerdir. Tarihte Lârende ile Ermenak’ı birbirine bağlayan en kısa yol Bucakkışla yakınındaki Bıçakçı Köprüsü’nden geçiyordu. XIV. Yüzyılda Karamanoğulları’nın yaptırdığı bu köprü zamanında oldukça işlek bir yolun varlığını haber vermektedir. Fakat Karamanoğulları’ndan sonra bu yol eski önemini kaybederek, kullanılmaz olmuştur. Evliya Çelebi’de Seyahatnâmesi’nde bu yolun ıssızlığından bahsetmektedir. Mut-Ermenek yoluna Bucakkışla’dan bağlanan ve Gülnar’a ulaşan yola halk arasında “Kıravga yolu” denmektedir. Bıçakcı, Kıravga ve Hocantı köprüleri bölgenin İç Anadolu bağlantısını sağlamakta idiler. Köy, XVI. asırda Lârende (Karaman) Kazası, Kâş Nahiyesi’ne bağlı karyelerinden…

Çoğlu
Karaman Ansiklopedisi / 10 Mayıs 2016

Karaman merkeze bağlı köy. Köy, Türklerin Anadolu’yu fethetmelerinden sonra ovalık alanda kurulmuştur. 37° 25′ 49.1982” kuzey ve 33° 18′ 7.689” doğu koordinatlarında yer alan köy, Karaman’a 35 km uzaklıktadır. Köyün rakımı (deniz seviyesinden yüksekliği) 1.032 m’dir. Karadağ’ın doğusunda yer alan köy, Konya-Karapınar-Çiğil, Burunoba, Akçaşehir, Ekinözü (Aşıran), Osmaniye, Dinek, Madenşehri, Karacaören ve Kameni (Boyalıtepe) köyleriyle komşudur. Köy merkezine 8 km mesafeden daha yakın 6 köy bulunmaktadır. Burunoba 4,27 km, Osmaniye 5,35 km, Çiğil 5,63 km, Dinek 6,88 km, Kameni 6,97 km ve Karacaören 7,9 km’dir. Köyün “Kumoba” ve “Nurkadın” adlarında bağlıları bulunmaktadır. Köy, tarihî olarak Ikonion (Konya)-Barata (Binbirkilise)-Herakleia’dan (Ereğli) Kilikya geçitlerine ulaşan güzergâh üzerinde önemli bir konumdadır. Çoğlu köyü Karaman’ı Karapınar ve Aksaray taraflarına bağlayan eski ana yol üzerinde bulunmaktadır. Yine Konya’dan Ereğli’ye giden tarihî askeri ve sivil yol da buradan geçmektedir. Anadolu’nun orta kısmını teşkil eden ana yolun en önemli kısmı Şam-Halep-Mısır ve diğer memleketlerden gelip geçen kervânların, özellikle hac kafilelerinin ve seyyar grupların geçtiği yerdir. Kanunî, Irak seferine giderken ve dönerken Eğilmez, Karacaören köylerini aşıp, Çoğlu’dan Akçaşehir’e ve oradan Ereğli’ye gitmiştir. H. 1045/ M. 1635 yılında IV. Murad Han Revan seferine giderken  aşağı yukarı aynı güzergâhı takip etmiştir. Tarihî vesikalarda köyün önemli yol üstünde olduğu, “İçil, Bor, Niğde, Ereğli,…

Ekinözü (Aşıran)
Karaman Ansiklopedisi / 8 Mayıs 2016

Karaman merkeze bağlı bir köy. Karaman Sudurağı-Akçaşehir yolu üzerinde yer alan köyün, tarihi eskilere dayanmaktadır. Karaman’ın kuzeydoğusunda yer alan köy, Ayrancı-Karaağaç Köyü, Akçaşehir Kasabası, Çoğlu, Osmaniye, Beydili, Salur köyleri ve Sudurağı Kasabası’yla komşudur. Köyün rakımı (deniz seviyesinden yüksekliği) 1.010 m’dir. 37° 19′ 8,004” kuzey ve 33° 21′ 34,0986” doğu koordinatlarında yer alan köy, Karaman’a 20 km uzaklıktadır. Köye 8 km mesafeden daha yakın 6 köy bulunmaktadır. Salur 2,69 km, Sudurağı 3,64 km, Beydili 5,34 km, Alaçatı (Canhasan) 7,14 km, Kızık 7,81 km ve Sazlıyaka (Güdümen) 7,9 km’dir. Köyün, “Perenti” adında bağlısı bulunmaktadır. Köyün eski ismi Aşıran’dır. XVI. yüzyıl tahrir ve tapu kadastro kuyud-ı kadime arşivlerinde Aşûrân ve Aşırânlar şeklinde geçmektedir. Köy sınırları içerisinde yer alan Derbe (Kerti) Höyük, bütün dikkatleri üzerinde toplamaktadır. Höyük üzerinde yapılan araştırmalarda bazı yapıların temel izleri ile İlk Tunç Çağı, M.Ö. II. Bin, Demir Çağı yanında Hellenistik, Roma ve Bizans devirlerine ait çanak çömlek parçaları görülebilmektedir. Derbe’nin adı İncil’de de adı geçmektedir (Ahd-i Atik, Bab. XXIV, 301; Bab. XVI 306). Aziz Pavlos tarafından üç kez (M.S. 47, 50 ve 53) ziyaret edilen bu yer, Hristiyanlık dünyası tarafından kutsal kabul edilen bir piskoposluk merkezidir. Hz. İsa’dan sonra kendilerine dinî lider olarak kabul edilen “Michael” burada yatmaktadır. Onun…