Beydili (Beğdili)
Karaman Ansiklopedisi / 30 Mart 2016

Karaman merkeze bağlı köy. Karaman ilinin kuzeydoğusunda yer alan köy, düz bir arazi yapısına sahiptir. Hamidiye (Suğla), Osmaniye (Yassıören), Ekinözü (Aşıran), Salur ve Kızık köyleriyle komşudur. Köyün yüzölçümü 31.369.655 metrekaredir. Köyün rakımı (deniz seviyesinden yüksekliği) 1.010 m’dir. 37° 21′ 8,1894″ kuzey ve 33° 18′ 57,5892″ doğu koordinatlarında yer alan köy, bağlı olduğu Karaman Merkez ilçe merkezine 32 kilometre mesafede olan köy, Karaman- Sudurağı- Akçaşehir yolu üzerindedir. Köye 8 km mesafeden daha yakın 5 köy bulunmaktadır. Osmaniye (Yassıören) 3,65 km, Salur 4,67 km, Ekinözü (Aşıran) 5,34 km, Dinek 6,98 km ve Hamidiye (Soğla) 7,38 km’dir. Kuruluş tarihi çok eskiye dayanmaktadır. Kıbrıs (Kanaç) Höyüğü (Tescil ve Karar No: 03.11.2000-3934), köyün yaklaşık 3 km batısında, Beydili Hamidiye yolunun güneyinde yer almaktadır. Doğu-batı yönünde 150 m, kuzey güney yönünde 200 m çapında, 18 m yüksekliğinde bir tepe ile bu tepenin kuzey, güney ve batı yönlerinde fazla yüksek olmayan düz yerleşme görünümünde beş tepeden oluşmaktadır. Höyük ve aşağı şehirde satıhta yapılan incelemede III. Bin’e ait kaba çanak çömlek, boyalı metalik kaplar ile Helenistik ve Roma Dönemlerine ait seramik parçalarına rastlanmıştır. Satıhta mimarî bir kalıntı bulunmamaktadır. XVI. yüzyıl Larende (Karaman) Kazası’nda yerleşme ve nüfusubu araştıran Osman GÜMÜŞÇÜ, Çatak’ın konar-göçer aşiret ve cemaat ismini taşıyan karye ismi…

Kalaba
Karaman Ansiklopedisi / 29 Mart 2016

Karaman merkeze bağlı köy. Kuruluş tarihi kesin olarak bilinmeyen köy, Orta Toroslar üzerine kurulmuştur. Karaman ilinin güneybatısında yer alan köy, engebeli bir arazi yapısına sahiptir. Köyün bulunduğu yerin rakımı (deniz seviyesinden yüksekliği) 1.045 m’dir. 36° 55′ 12,0324” kuzey ve 32° 52′ 45,6738”doğu koordinatlarında yer alan köy, bağlı olduğu Karaman’a 66 km mesafededir. Köy; Akçaalan, Bayır, Ada ve İhsaniye köyleriyle komşudur. Kalaba’nın merkezine 8 km mesafeden daha yakın 3 köy bulunmaktadır. Ada 1,65 km, Bayır 2,48 km ve Akçaalan 2,74 km’dir. Köyün “Otukyayla” adında bir bağlısı bulunmaktadır. Köye ait yayla ve civarında bol miktarda tarihî eser mevcuttur. Bu eserlerin büyük bölümü Roma ve Bizans döneminden kalmadır. Bununla birlikte tarih öncesi çağlara ait mağara resimleri ve yeraltı evleri de bulunmaktadır. Köyün yaylasında bulunan kalede hasar görmüş kabartmalar, resimler ve kayalara oyulmuş mağaralar vardır. Bölgede yapılan kaçak kazı çalışmaları sonucu tarihî eserlerin çoğu tahrip olmuştur. Kemerli Köprü (Tescil ve Karar No: 12.12.2014-2456); köyün güney çıkışında yer almaktadır. Göksu Nehri’nin kollarından biri olan Selaldım Deresi üzerinde kuzey-güney uzantılı olup yapı malzemesi olarak kesme taş kullanılmıştır. Köprü tek gözlü sivri kemerlidir. 6,5 m yüksekliğinde ve 12 m uzunluğundadır. Kemer ayakları ana kayaya oturtulmuştur. Herhangi bir kitâbesi bulunmayan köprünün sonradan tempan duvarının ve korkuluklarının beton harçla moloz…

Çatak
Karaman Ansiklopedisi / 28 Mart 2016

Karaman merkeze bağlı köy. Karaman’ın güneybatısında yer alan köy, Dağkonak (Dağal), Göcer, Çukurbağ, Narlıdere (Avgan), Bucakkışla, Çukur, Bayır ve Akçaalan köyleriyle komşudur. 37° 0′ 44,6934” kuzey ve 32° 58′ 3,1404” doğu koordinatlarında yer alan köy, bağlı olduğu Karaman Merkez ilçe merkezine 32 km mesafededir. Köyün bulunduğu yerin rakımı (deniz seviyesinden yüksekliği), 1.408 m’dir. Köy merkezine 8 km’den mesafeden yakın 5 köy bulunmaktadır. Dağkonak 2,2 km, Çukurbağ 3,83 km, Narlıdere 5,02 km, Göcer 6,65 km ve Çukur 7,82 km’dir. Köyün, “Pınarözü” ve “Şahinbükü” adlarında 2 bağlısı bulunmaktadır. Köy; Çatâk Karyesi (Başbakanlık Osmânlı Arşivi, H. 906/ M.1500 yılı Mufassal Tahrir Defteri (TT 40), sayfa 997’de; H. 948/ M. 1541 yılı Mufassal Tahrir Defteri (TT 415), sayfa 160’da ve Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü Kuyud-ı Kadime Arşivi, H. 992/ M. 1584 yılı Mufassal Tahrir Defteri (TK 113), sayfa 197 b’de) olarak geçmektedir. XVI. yüzyıl Larende (Karaman) Kazası’nda yerleşme ve nüfusubu araştıran Osman GÜMÜŞÇÜ, Çatak’ın konar-göçer aşiret ve cemaat ismini taşıyan karye ismi olduğunu kaydetmektedir. H. 924/ M. 1518’de Lârende Nâhiyesi’ne bağlı bir karye (köy)  olan Çatâk, 13 hâne ve 21 Müslüman neferden oluşuyordu. Karyenin vergi hâsılı (geliri) 1.762 akçe idi. Köy H. 935/ M. 1529’da 14 hâne ve 22 Müslüman neferden oluşuyordu. Karyenin vergi hâsılı (geliri)…

Karacaören (Karacaviran)
Karaman Ansiklopedisi / 28 Mart 2016

Karaman merkeze bağlı köy. Karaman’ın kuzeyinde bulunan köyün uzaklığı 37 km’dir. Köyün bulunduğu yerin rakımı (deniz seviyesinden yüksekliği) 1.064 m’dir. 37° 28′ 25,9464” kuzey ve 33° 13′ 53,0688” doğu koordinatlarında yer alan köy, Madenşehri, Eğilmez, Kameni (Boyalıtepe), Çoğlu ile Karapınar Karakışla köyleriyle komşudur. Köy merkezine 8 km mesafeden daha yakın 6 köy bulunmaktadır. Kameni 5,14 km, Karapınar-Karakışla 6,5 km, Madenşehri 7,03 km, Karapınar-Çiğil 7,72 km, Çoğlu 7,9 km ve Eğilmez 7,92 km’dir. Kuzeyinde; Hömbelek Dağı, Pilav Dağı, Tekederesi ve Polat Koyağı güneyinde; Avrat Kakı, Kösenin Koyak, Palazderesi, Kumlu Boğaz, Aladana, Çuğlu koyağı, batısında; Sapkır, Çetdağı, Karatepe doğusunda; Tilki Koyağı yer alır. Tarihî, sosyal ve kültürel yönleriyle Hotamış’ı kaleme alan Araştırmacı-Yazar Şükrü ÖZÜDOĞRU, köyden Memiş EKE’nin elinde olan ve eskiden beri burada bulunduğu söylenen bir sininin üzerinde “Sahibi Hâcı Abdullâh, H. 1195/ M. 1781” yazılı olduğunu gördüğünü kaydetmiştir. Karaman’ın mahalle, kasaba ve köylerinin tarihçesini araştıran ve bunu kitabında yayınlayan Durmuş Ali GÜLCAN (R. 1319/ M. 1904, Karaman-1996 Karaman), köy halkını karakter yapıları ve etnik durumlarına göre Suriye dolaylarına fazlaca yerleşmiş olan Bayat Türk’lerinden oldukları ve Hotamış Türkmenleri’nin Şefaatli veya Avatlı (Agvatlı) oymağından olabileceklerini ileri sürmüştür. Aslı “Otamış” olan “Hotamış”ın anlamına gelince Oğuz Türkmenlerinini göçer olmayan, yurtlarında ikamet edenlerine “Tohtamış” göçebe olup, çadırlarına…

Çanakkale Mahşerindeki Karamanlılar
Erbâb-ı Kalem / 18 Mart 2016

48 bin 148 Çanakkale şehidi içerisinde Karaman’ın toplam 498 şehidi bulunuyor. Bu şehit sayısı ile Karaman, diğer iller arasında 34. sırada yer alıyor. Bursa 3 bin 737 şehit ile birinci sırada yer alırken bu ili 2 bin 779 şehitle Balıkesir ve 2 bin 488 şehitle Konya izliyor. İlk şehidimiz Yusufoğulları lakaplı Mehmet oğlu Mustafa; 1891 doğumlu (Rumi 1307) 24 yaşında şehadet şerbetini içiyor. Mustafa, Karaman Askerlik Şubesi’nden sülüsünü almış. Çanakkale cephesinde 17. Kolordu ve 15. Fırka’da harp eden Mustafa tekmilini “45. Alay, 2.Tabur ve 5. Bölük’ten Mehmet oğlu Mustafa, Karaman, Emret Kumandanım” diye veriyordu. Mustafa’nın 3 Nisan 1915’te (Rumi 21.01.1331) Hilal-i Ahmer (Kızılay) Taksim Hastanesi’nde şehit olduğuna dair kayıt düşülmüş. Bu şehidimiz büyük ihtimalle 18 Mart 1915’te 18 zırhlı ve muhrip, denizaltılardan müteşekkil İngiliz ve Fransız donanmalarının, 506 topla 6 saat 45 dakikada Boğazı geçmek için zorlamaları, mağlup olarak çekilmeleri sırasında yaralanmış olabilir. En çok Karamanlı askerimizi ise 25 Nisan 1915’te Çanakkale Boğazı’nı deniz kuvvetleriyle zorlayarak geçmek imkânı olmadığını anlayan düşmanın Gelibolu Yarımadası’na asker çıkarmaya başladıktan sonra 2 Temmuz 1915 (Rumi 19.03.1331) tarihinde şehit verdik. Aynı gün tam 49 Karamanlı nefer. Seddülbahir Muharebesi, Teryandafil Çiftliği ve Sığındere’de… Son şehidimiz ise son nefesini 31 Ekim 1916 tarihinde Gülhane Hastanesi’nde veriyor. Adı Mehmet…

Karaman Millî Bankası Osmânlı Anonim Şirketi
Karaman Ansiklopedisi / 6 Mart 2016

(R. 1330/ M. 1915-1937) Karaman’ın ilk bankası. Banka idâre merkezi Karaman’da olmak ve diğer vilayetlerde şube ve acenteler açmak üzere yirmi yıllığına faaliyetine başlamıştır. Banka, Karaman’ın ekonomik geçmişinin eskiye dayanmış olduğunu göstermektedir. R. 18 Kânûn-ı Sânî 1330/ M. 31 Ocak 1915 tarihinde yayımlanan Padişâh Mehmed Reşâd Han imzalı irâde-i seniyye ile “Karaman Millî Bankası Osmanlı Anonim Şirketi” adı ile bankanın teşkiline müsaade edidi. “Merkezi Karaman’da olarak akçe ikrâz ve istikrâz itmek ve mu’âmelât-ı mâliye ve ticâret ve sınâ’iye ile iştigal eylemek üzere yigirmi sene müddet ve yigirmi bin Osmânlı Lirası sermâye ile “Karaman Millî Bankası” nâmı altında bir Osmânlı anonim şirketi teşkiline Şûrâ-yı Devlet ve Meclis-i Vükelâ karârıyla ruhsat virilmiştir. Bu irâde-i seniyye’nin icrasına Ticâret ve Zirâat Nâzırı me’mûrdur Fî15 Rebî’u’l-evvel sene (1)333 Fî 18 Kânûn-ı Sânî sene (1)330” (BOA., İ., MMS., 00193, 00025, 0004,0001). Bankanın kuruluş müracaatı Ticâret ve Zirâat Nezâreti’nce 10 Mart 1331/ M. 1915 tarihinde karara bağlanmış ve R. 31 Mart 1331/ M. 13 Nisan 1915 tarihinde ise 739 kayıt numarası ile tescili gerçekleştirilmiştir. Bankanın kuruluş tescili R. 5 Nisan 1331/ M. 18 Nisan 1915 tarihinde Ticâret ve Zirâat Nezâreti tarafından Sadâret’e (Başbakanlık) bildirilmiştir. Bankanın kuruluşu, tamamen Karaman eşrafının kendi inisiyatifi ile oluşmuştur. Bankanın kurucu ortakları; Karaman’da…

Göcer (Gücer)
Karaman Ansiklopedisi / 6 Mart 2016

Karaman merkeze bağlı köy. Karaman’ın güneybatısında yer alan köy, Damlapınar (Manyan), Yılangömü (Hayrettinli), Burhan, Çukurbağ, Çatak, Dağkonak (Dağal) ve Yukarıkızılca köyleriyle komşudur. 37° 2′ 59,319” kuzey ve 32° 54′ 32,7558” doğu koordinatlarında yer alan köy, bağlı olduğu Karaman Merkez ilçe merkezine 45 km mesafededir. Yamaçta kurulan köyün bulunduğu yerin rakımı (deniz seviyesinden yüksekliği), 1.285 m’dir. Köy merkezine 8 km’den mesafeden yakın 3 köy bulunmaktadır. Dağkonak (Dağal) 4,51 km, Damlapınar (Manyan) 6,5 km ve Çatak 6,65 km’dir. Köyün, “Kayapınar”, “Pamukdere” ve “Sarnıç” adlarında 3 bağlısı bulunmaktadır. Göcer, XVI. yüzyılda Lârende Nâhiyesi’ne bağlı bir karye (köy) idi. H. 924/ M. 1518’de 2 hâne ve 3 Müslüman neferden oluşuyordu. Karyenin vergi hâsılı (geliri) 192 akçe idi. Köy H. 935/ M. 1529’da 2 hâne ve 3 Müslüman neferden oluşan karyenin vergi hâsılı 253 akçe idi. Köy; Başbakanlık Osmânlı Arşivi, H. 948/ M. 1541 yılı Mufassal Tahrir Defteri (TD., nr. 415), sayfa 185’de “Göçer Karyesi” olarak geçmektedir. Lârende şehrinin Odun (ve) Toprak defterinin beyanında; Karye-i Göcer’in yol yapımı için kullanılmak üzere 5 kantar toprak ve 5 kantar odun tahsis olunmuştur (KŞS., nr. 280, 1a, sene H. 1054/ M. 1644). Köy, H. 29 Rebiyülahir 1177/ M. 6 Kasım 1763 tarihli 281 numaralı Karaman Şer’iyye Sicili’nde Karaman Kazâsı’na bağlı…

Güldere (Gödet)
Karaman Ansiklopedisi / 6 Mart 2016

Karaman merkez ilçeye bağlı köy. Karaman’ın 44 km güneydoğusunda kalan köy, Karaçayır Deresi’nin bulunduğu boğazda kurulmuştur. Köy, Karaman’ın köyleri içinde en geniş araziye sahip köylerinden birisidir. Dereköy’deki (Fisândûn) baraj, adını bu köyden almaktadır. 37° 1′ 25,9104” kuzey ve 33° 28′ 13,8396” doğu koordinatlarında yer alan köyün genel yapısı dağlıktır. Köyün rakımı (deniz seviyesinden yüksekliği) 1.552 m’dir. Karaman’ın merkez ilçesine bağlı Akpınar (Dağa), Gülkaya (Gödetağini), Paşabağı (Göves), Yeşildere (İbrala), Çimenkuyu, Güçler, Taşkale (Kızıllar) köyleriyle; Mersin’in Silifke ilçesi, Mersin’in Mut ilçesine bağlı Eleksi ve Güme köyleri ile çevrelenmiştir. Köy merkezine 8 km’den yakın 3 köy bulunmaktadır. Akpınar (Dağa) 4,87 km, Çimenkuyu 5,3 km ve Gülkaya (Gödetağını) 7,51 km’dir. Köyün eski adı “Göded“dir. XVI. Yüzyıl Larende (Karaman) Kazası’nda yerleşme ve nüfusu araştıran Osman GÜMÜŞÇÜ, “Gödet” isminin Türkçe olmadığını, bu adın Roma-Bizans dönemi veya daha önceki dönemlerden beri tekrarlandığının unutulmaması gerektiğini ifade etmiştir. “Gödet” isminin İslâmlık’tan önceki çağlar medeniyeti şehirlerinden birinin adının az çok tahrife uğramış şekli olabileceği ağırlık kazanmaktadır. Köy, Antik çağda Laranda ve Toroslar üzerinden Silifke’ye, Laranda-Fisandon hattından Klaudiopolis’e (Mut) uzanan geçiş noktası üzerinde bulunmaktadır. İngiliz Seyyâh Edwin John DAVIS (1826-1901), 21 Haziran 1875 tarihinde Gödet’ten geçmiş, ama buradaki mağaralardan bahsetmemiştir (DAVİS 1879, 314 vd.). Karadağ ve Binbirkilise konusunda bugüne kadar yapılmış en detaylı…